. Zincir Eğrisi ve Zincir Eğrisi Denklemi
Zincir eğrisi, iki direk arasındaki iletkenin kendi ağırlığı ve gerilme kuvveti etkisiyle oluşturduğu eğriyi ifade eder.
1.1 Zincir Eğrisi Denklemi
-
Düzgün dağılmış ağırlığa sahip iletken için:
Burada:
-
: dikey sapma
-
: birim uzunluk başına iletken ağırlığı (N/m)
-
: germe kuvveti (N)
-
: yatay mesafe
-
Daha hassas hesaplarda parabol yerine hiperbolik fonksiyon da kullanılabilir:
Burada
2. Salgı (Sarkma)
-
Salgı, iletkenin en düşük noktası ile direk bağlantı noktası arasındaki dikey farktır
-
Hesap formülü:
Burada:
-
: salgı (m)
-
: açıklık mesafesi (m)
-
: birim uzunluk başına iletken ağırlığı (N/m)
-
: germe kuvveti (N)
Salgı, iletkenin rüzgar ve buz yüküne karşı güvenli çalışmasını sağlar.
3. Ağırlık Açıklığı
-
Ağırlık açıklığı, zincir eğrisindeki iki destek noktası arasındaki yatay mesafedir
-
Direkler arası mesafe, iletkenin mekanik dayanımına göre belirlenir
-
Maksimum açıklıkta iletkenin sarkması kontrol edilir
4. İletken Boyu
-
İletken boyu, zincir eğrisi ve sarkı dikkate alınarak hesaplanır:
-
L: direkler arası yatay açıklık
-
f: salgı
İletken boyu doğru hesaplanmazsa montaj sırasında sarkma veya germe sorunları oluşabilir.
5. Bileşke Germe Kuvveti
-
İletkenin dikey ve yatay bileşke germe kuvvetleri, zincir eğrisi ve dış yükler ile belirlenir:
-
: yatay bileşke germe kuvveti
-
: ağırlıktan kaynaklı dikey kuvvet
Ortalama Bileşke Germe Kuvveti
-
Uzun hatlarda ve değişken açıklıklarda, ortalama germe kuvveti hesaplanır:
6. En Büyük Açıklık
-
En büyük açıklık, iletkenin maksimum sarkıya ulaştığı ve en yüksek germe kuvveti gerektirdiği noktadır
-
Bu değer hat tasarımında kritik olup travers boyu, direk dayanımı ve germe sistemini belirler
-
OG ve YG hatlarda güvenlik katsayıları ile birlikte hesaplanır
Örnek Hesap:
-
34,5 kV OG hattı, iletken ağırlığı , direk arası açıklık , germe kuvveti
-
Salgı:
-
İletken boyu:
Bu örnek, iletken germe ve sarkı hesaplarının nasıl uygulandığını gösterir.