Enerji nakil hattı tasarımında direklerin temel ölçüleri, köşe ve ayırım direkleri ile salgı şablonları, hat güvenliği ve mekanik denge için kritik önemdedir. Bu yazıda, bütün direk türleri için temel ölçüler, ikiz SBA direk seçimi ve salgı şablonlarının güzergah profiline uygulanması detaylı olarak ele alınacaktır.
1. Bütün Direklerin Temel Ölçüleri
Direklerin temel ölçüleri, yük taşıma kapasitesi, sarkma ve güvenlik faktörleri dikkate alınarak belirlenir:
| Direk Türü | Yükseklik (m) | Temel Boyutu (m) | Donatı |
|---|---|---|---|
| SBA (tekil) | 12–15 | 0,6 × 0,6 | Ø16 mm 4 adet |
| SBA (ikiz) | 12–15 | 0,8 × 0,8 | Ø16–20 mm 6 adet |
| Kaynaklı Demir | 8–14 | 0,4 × 0,4 | Çelik sac, profil |
| Civatalı Demir | 10–20 | 0,5 × 0,5 | Civatalı çelik profiller |
| Ağaç Direk | 8–12 | Temel kazık 0,5 m | Ahşap korumalı |
-
Not: Temel ölçüleri seçerken, direğe etki eden düşey ve yatay kuvvetler, rüzgar yükü, buz yükü ve iletken germe kuvvetleri birlikte değerlendirilir.
2. Köşede Durdurucu İkiz SBA Direk Seçimi
-
Köşe direkleri, hattın yön değiştirdiği noktalar için kullanılır
-
İkiz SBA direkler tercih edilir:
-
Daha yüksek yatay kuvvet taşıma kapasitesi
-
İletkenin köşe dönüşlerinde gerilmesini dengeleme
-
-
Tip tasarım örneği:
-
34,5 kV OG hattı, köşe direği yüksekliği 12 m
-
Temel: 0,8 × 0,8 m
-
Donatı: Ø16 mm 6 adet
-
3. Ayırım Direği Olarak İkiz SBA Direk Seçimi
-
Ayırım direkleri, hattın farklı bölümlerini ayırır veya trafo/hat bağlantısı sağlar
-
İkiz SBA direkler:
-
Maksimum düşey ve yatay kuvvetleri güvenle taşır
-
İletken sarkmasını ve gerilmesini dengeler
-
-
Tip tasarım örneği:
-
154 kV hattı, 12 m yüksekliğinde ikiz SBA direk
-
Temel boyutu: 0,9 × 0,9 m
-
Donatı: Ø20 mm 6 adet
-
4. Salgı Şablonu
-
Salgı şablonu, iletkenlerin direkler arasında oluşturduğu sarkma (fark) profilidir
-
Tek ve çoklu açıklıklarda kullanılır
-
Maksimum ve minimum sarkı noktaları belirlenir
-
Hesaplamada:
-
Çoklu açıklık ve kritik noktalar dikkate alınarak ortalama ve maksimum sarkılar belirlenir
5. 33 kV Gerilimli İletim Hatları İçin Salgı Şablonları
-
Ortalama açıklık: 40 m
-
Maksimum sarkı (ortadaki açıklık): 1,1 m
-
Minimum sarkı (kısa açıklık): 0,95 m
-
Köşe ve ayırım direklerinde up-lift ve off-set kontrolleri yapılır
6. 154 kV Gerilimli İletim Hatları İçin Salgı Şablonları
-
Ortalama açıklık: 80 m
-
Maksimum sarkı: 2,2 m
-
Minimum sarkı: 1,8 m
-
İletkenler arası mesafe ve faz güvenliği kritik
-
Köşe direklerinde ikiz SBA direk, trafo direklerinde ek destek önerilir
7. Salgı Şablonunun Güzergah Profiline Uygulanması
-
Salgı şablonu, güzergah profiline uygulanır:
-
Arazi eğimi ve yükseklik farkları dikkate alınır
-
Maksimum sarkı noktaları arazi profiline yerleştirilir
-
Direkler ve askı izolatörler buna göre konumlandırılır
-
-
Bu yöntem, hat güvenliği, iletken sarkması ve trafo bağlantıları için kritik önemdedir
