Kayıt için @gmail.com kullanınız. Şifre değiştirme gibi işlemlerde sorun yaşarsınız.       07/03/2026 İtibari ile sistemimiz tamamen aktif edilmiştir.       Egitim.Projelerim.Org Üyeliklerinizle Giriş Yapabilirsiniz.       Video Eğitim Sitesi Kurulumu İçin WhatsApp veya Destek Üzerinden İletişime Geçiniz.       Peşin Fiyatına 6 9 Ay Taksit Seçeneğimiz Aktif Edilmiştir. İyi Çalışmalar Dileriz. Kayıt için @gmail.com kullanınız. Şifre değiştirme gibi işlemlerde sorun yaşarsınız.       07/03/2026 İtibari ile sistemimiz tamamen aktif edilmiştir.       Egitim.Projelerim.Org Üyeliklerinizle Giriş Yapabilirsiniz.       Video Eğitim Sitesi Kurulumu İçin WhatsApp veya Destek Üzerinden İletişime Geçiniz.       Peşin Fiyatına 6 9 Ay Taksit Seçeneğimiz Aktif Edilmiştir. İyi Çalışmalar Dileriz.
Kompanzasyon Hesabı ve Tasarımı: AG ve OG Sistemler İçin Adım Adım Örnekler
Kompanzasyon 3 Gün önce 10 okundu

Kompanzasyon Hesabı ve Tasarımı: AG ve OG Sistemler İçin Adım Adım Örnekler

Reaktif güç kompanzasyonu, elektrik tesislerinde güç katsayısını düzeltmek, hat kayıplarını azaltmak ve trafo yükünü dengelemek için yapılır. Bu blogda hem Alçak Gerilim (AG) hem de Orta Gerilim (OG) sistemler için kompanzasyon tasarımı ve hesap örnekleri adım adım anlatılacaktır.

1. Kompanzasyonun Temel Kavramları

  • Q: Reaktif güç (kVAr)

  • P: Aktif güç (kW)

  • S: Görünür güç (kVA)

  • cosφ: Güç katsayısı

Temel formüller:

Q=P⋅tan⁡ϕQ = P \cdot \tan\phi S=Pcos⁡ϕS = \frac{P}{\cos\phi} Qkomp=P⋅(tan⁡ϕ1−tan⁡ϕ2)Q_{komp} = P \cdot (\tan\phi_1 - \tan\phi_2)

  • φ1: Mevcut güç katsayısı

  • φ2: Hedef güç katsayısı

2. Alçak Gerilim (AG) Sistemi Örneği

Sistem Bilgileri:

  • AG sistem gerilimi: 400 V, 3 faz

  • Yük: 200 kW

  • Mevcut güç katsayısı: 0.75 (indüktif)

  • Hedef güç katsayısı: 0.95

Adım 1: Mevcut Reaktif Güç

Q1=P⋅tan⁡ϕ1Q_1 = P \cdot \tan \phi_1 ϕ1=cos⁡−1(0.75)≈41.41∘\phi_1 = \cos^{-1}(0.75) \approx 41.41^\circ Q1=200⋅tan⁡(41.41∘)≈200⋅0.881=176.2 kVArQ_1 = 200 \cdot \tan(41.41^\circ) \approx 200 \cdot 0.881 = 176.2 \text{ kVAr}

Adım 2: Hedef Reaktif Güç

ϕ2=cos⁡−1(0.95)≈18.19∘\phi_2 = \cos^{-1}(0.95) \approx 18.19^\circ Q2=P⋅tan⁡ϕ2=200⋅tan⁡(18.19∘)≈200⋅0.328=65.6 kVArQ_2 = P \cdot \tan \phi_2 = 200 \cdot \tan(18.19^\circ) \approx 200 \cdot 0.328 = 65.6 \text{ kVAr}

Adım 3: Gerekli Kompanzasyon Gücü

Qkomp=Q1−Q2=176.2−65.6=110.6 kVArQ_{komp} = Q_1 - Q_2 = 176.2 - 65.6 = 110.6 \text{ kVAr}

Adım 4: Kondansatör Kademeleri

  • Toplam: 110 kVAr (yaklaşık)

  • Önerilen kademeler: 30 + 30 + 50 kVAr

  • Röle ile kademe kontrolü yapılabilir

3. Orta Gerilim (OG) Sistemi Örneği

Sistem Bilgileri:

  • OG sistem gerilimi: 10 kV, 3 faz

  • Trafo gücü: 2 MVA

  • Mevcut güç katsayısı: 0.8 (indüktif)

  • Hedef güç katsayısı: 0.95

Adım 1: Mevcut Reaktif Güç

ϕ1=cos⁡−1(0.8)≈36.87∘\phi_1 = \cos^{-1}(0.8) \approx 36.87^\circ Q1=S⋅sin⁡ϕ1=2 MVA⋅sin⁡(36.87∘)≈2⋅0.6=1.2 MVArQ_1 = S \cdot \sin \phi_1 = 2 \text{ MVA} \cdot \sin(36.87^\circ) \approx 2 \cdot 0.6 = 1.2 \text{ MVAr}

Adım 2: Hedef Reaktif Güç

ϕ2=cos⁡−1(0.95)≈18.19∘\phi_2 = \cos^{-1}(0.95) \approx 18.19^\circ Q2=S⋅sin⁡ϕ2=2⋅sin⁡(18.19∘)≈2⋅0.312=0.624 MVArQ_2 = S \cdot \sin \phi_2 = 2 \cdot \sin(18.19^\circ) \approx 2 \cdot 0.312 = 0.624 \text{ MVAr}

Adım 3: Gerekli Kompanzasyon Gücü

Qkomp=Q1−Q2=1.2−0.624=0.576 MVAr≈576kVArQ_{komp} = Q_1 - Q_2 = 1.2 - 0.624 = 0.576 \text{ MVAr} \approx 576 kVAr

Adım 4: Kondansatör Kademeleri

  • Toplam: 576 kVAr

  • Önerilen kademeler: 100 + 150 + 150 + 176 kVAr

  • Reaktörlü tip kullanılmalı (harmonik rezonans önlemi)

  • OG röleler ile otomatik kademe kontrolü yapılabilir

4. Devre Tasarımı Önerileri

AG Sistem:

  • Kondansatör: 400 V, kVAr kademeli

  • Röle: Güç katsayısı rölesi, GK ve C/K ayarlı

  • Sigorta ve kontaktörler: Kondansatör koruması için

OG Sistem:

  • Kondansatör: OG tip, reaktörlü, 10 kV

  • Röle: OG güç katsayısı rölesi

  • Harmonik filtre: Pasif veya aktif filtreler ile rezonans önlemi

  • Kontaktör ve sigorta: OG seviyesine uygun

5. Kondansatör Koruma ve Harmonik Önlemleri

  • Seri reaktör ile rezonans frekansını kaydırmak

  • Pasif filtre ile belirli harmonikleri yok etmek

  • Aktif filtre ile dinamik yük değişimlerini dengelemek

  • THD ölçümü ile sistemin harmonik durumu takip edilmelidir

6. Özet

SistemP (kW)cosφ1cosφ2Q_komp (kVAr)Önerilen Kademeler
AG 400V2000.750.95110.630 + 30 + 50
OG 10kV20000.80.95576100 + 150 + 150 + 176

Bu tasarım hem AG hem OG sistemlerde güç katsayısını düzeltir, enerji kayıplarını azaltır ve kondansatörleri korur.


eMühendisi.com

Teknik ve Teorik Mühendislik Eğitimleri D&D

Elektrik Mühendisi

Yorumlar (0)

Ara
Kategoriler
En çok okunanlar
SMM ( İmza Yetkisi )
136 okundu
Direk-Travers-İzolatörler
106 okundu
YG İşletme Sorumluluğu
97 okundu
Şantiye Abonelikleri
94 okundu
Son Blog Yazıları
Hat İletken Kesitlerinin Tayin Esasları – 2: DC ve AC Dağıtım Hatları
16 Mar 2026
Hat İletken Kesitlerinin Tayin Esasları
16 Mar 2026
Terimler ve Faktörler
16 Mar 2026
Elektriksel Hat Sabiteleri
16 Mar 2026